ทางเดินของเส้นประธานสิบ หลักสำคัญของวิชาการนวดไทย

Please follow & like us :)

RSS
Follow by Email
Facebook
Twitter

ทางเดินของเส้นประธานสิบ หลักสำคัญของวิชาการนวดไทย

เส้นประธานคือ เส้นซึ่งเป็นหลักสำคัญของวิชาการเรียนนวดไทย ตามที่บูรพาจารย์ได้ถ่ายทอดสืบต่อกันมาเชื่อว่ามีเส้นอยู่ในร่างกายถึง 72,000 เส้น

แต่ที่เป็นเส้นประธานแห่งเส้นทั้งปวง มีเพียง 10 เส้นเท่านั้น ท่านประธานเป็นทางเดินของลมซึ่งเป็นพลังภายในที่หล่อเลี้ยงร่างกายให้ทำงานได้ตามปกติ

  1. เส้นทางเริ่มต้นจากข้างสะดือด้านซ้าย 1 นิ้วมือและลงไปบริเวณหัวหน่าว ลงไปต้นขาซ้ายด้านในค่อนไปด้านหลังแล้วเลี้ยวขึ้นไปแนบข้างกระดูกสันหลังด้านซ้ายขึ้นไปบนศีรษะ และกลับมาสิ้นสุดที่ข้างจมูกซ้าย
  2. เส้นปิงคลา เริ่มต้นจากข้างสะดือด้านขวา 1 นิ้วมือเดินลงไปบริเวณหัวเหน่า ลงไปต้นขาขวา ด้านในค่อนไปด้านหลังแล้วเลี้ยวขึ้นไปแนบข้างกระดูกสันหลังด้านขวา ขึ้นไปบนศีรษะแล้วกลับลงมาสิ้นสุดที่ข้างจมูกขวา
  3. เส้นสุมนา เริ่มต้นจากเหนือสะดือ 2 นิ้วมือ แล่นขึ้นไปภายในอกข้างลำคอ ขึ้นไปสิ้นสุดที่โคนลิ้น
  4. เส้นกาลทารี เริ่มต้นจากเหนือสะดือ 1 นิ้วมือ แล้วแตกออกเป็น 4 เส้น 2เส้นบนเเล่นขึ้นไปผ่านข้างชายโครง ผ่านสบัก ไปยังแขนทั้งสองข้าง ตรงไปที่ข้อมือ ตลอดถึงนิ้วมือทั้ง 10 นิ้ว ส่วน 2 เส้นล่างเล่นลงไปบริเวณต้นขาด้านใน หน้าแข้งด้านในทั้งสองข้าง ลงไปที่ข้อเท้า ตลอดจนถึงนิ้วเท้าทั้ง 10 นิ้ว
  5. เส้นสหัสรังษี เริ่มต้นจากข้างสะดือด้านซ้าย 3 นิ้วมือ แล่นลงไปบริเวณต้นขาซ้ายด้านใน ผ่านหน้าแข้งด้านในขอบฝ่าเท้าด้านใน โคนนิ้วเท้าซ้ายทั้ง 5 แล้วย้อนผ่านของฝ่าเท้าด้านนอก ขึ้นมายังหน้าแข้งด้านนอก ต้นขาด้านนอกไปชายโครง หัวนมซ้ายแล้วแล่นเข้าไปใต้คางขึ้นไปสิ้นสุดที่ตาซ้าย
  6. เส้นทวารี เริ่มต้นจากข้างสะดือด้านขวา 3 นิ้วมือ เล่นลงไปบริเวณต้นขาขวาด้านในผ่านหน้าแข้งด้านใน ขอบฝาเท้าด้าน ในโคนนิ้วเท้า ทั้ง 5 แล้วย้อนผ่านของฝ่าเท้าด้านนอกขึ้นมายังหน้าแข้งด้านนอก ต้นขาด้านนอก ไปชายโครงหัวนมขวา แล้วแล่นเข้าไปใต้คาง ขึ้นไปสิ้นสุดที่ตาขวา
  7. เส้นจันทภูสัง เริ่มต้นจากข้างสะดือด้านซ้าย 4 นิ้วมือ แล่นผ่านราวนมซ้าย ผ่านด้านข้างของคอ ขึ้นไปสิ้นสุดที่หูซ้าย
  8. เส้นรุชำ เริ่มต้นจากข้างสะดือด้านขวา 4 นิ้วมือเล่นผ่านราวนมขวา ผ่านด้านข้างของคอขึ้นไปสิ้นสุดที่หูขวา
  9. เส้นกุสุขุมัง เริ่มต้นจากใต้สะดือ 2 นิ้วมือ เยื้องซ้ายเล็กน้อย แล่นไปยังทวารหนัก
  10. เส้นสิกขินี เริ่มต้นจากใต้สะดือ 2 นิ้วมือ เยื้องขวาเล็กน้อย เล่นไปยังทวารเบา*หมายเหตุ เส้นสุขุมัง บางตำราบอกว่าเล่นไปทวารหนัก ทวารเบา ซึ่งหมายถึงอวัยวะขับถ่ายส่วนเส้นสิกขินีไปยังองคชาติ หรือองค์กำเนิด ซึ่งหมายถึงอวัยวะสืบพันธุ์ ทำให้ยังไม่มีข้อยุติ ที่แน่ชัด]ทางเดินของเส้นประธานสิบเป็นอีกหนึ่งหลักสูตรในวิชาการเรียนนวดไทย